Semizotu Salatası Tarifi Yazlık Mezeler

Yaz gelince pazar tezgâhlarında öbek öbek duran, kalın gövdeli, küçük etli yapraklı o yeşilliği gördünüz mü? İşte o semizotu. Yıkaması biraz uğraştırır ama karşılığında elinizde on dakikada hazır, serin, hafif tatlımsı bir meze olur. Semizotu salatası, sofraya en az emekle en çok "bunu kim yaptı?" sorusunu getiren tariflerden biri.

Semizotu nedir, tadı neye benzer?

Semizotu sulu ve etli yapraklı bir yeşilliktir. Marul gibi çıtır değil, ıspanak gibi de yumuşak değil; ikisinin arasında, hafif jelatinli bir dokusu vardır. Tadı ise şaşırtıcı biçimde tatlıya yakın, çok hafif ekşi bir arka nota taşır. Bu yüzden yoğurtla, limonla ve sarımsakla çok iyi anlaşır.

Hangi semizotunu almalıyım?

Sapları ince ve yaprakları diri olanları seçin. Sap kalınlaştıkça odunlaşır, çiğnenmesi zorlaşır. Yaprakların kenarı sararmış, gövde sararıp yumuşamışsa o demet birkaç gün beklemiş demektir. Kokusu toprak gibi taze olmalı, ekşi olmamalı.

Malzemeler (4 kişilik)

• 1 büyük demet semizotu (yaklaşık 400-500 g, ayıklanmış hâli 250 g civarı)
• 3-4 yemek kaşığı süzme yoğurt (yoğurtlu isterseniz 1,5 su bardağı)
• 1-2 diş sarımsak
• 1 orta boy domates veya 1 küçük soğan (isteğe göre)
• 2 yemek kaşığı zeytinyağı
• Yarım limonun suyu ya da 1 tatlı kaşığı nar ekşisi
• Tuz
• İsteğe göre: bir tutam kuru nane, birkaç ceviz içi

Adım adım yapılışı

1. Ayıklayın. Semizotunun kalın ana sapını elinizle tutup ince dalları koparın. Yumuşak, kolay kopan her yer yenir; makasla değil elle koparmak dokuyu bozmaz. Kalın odunlaşmış gövdeyi atın.
2. Bolca yıkayın. Semizotu toprağa yakın büyür, kum tutar. Geniş bir kaba su doldurup yeşillikleri içine bırakın, elinizle çalkalayın, sonra suyu döküp tekrar doldurun. En az iki, tercihen üç kez tekrarlayın. Yeşilliği süzgeçte tutup üstünden su akıtmak kumu almaz; kum dibe çöker, o yüzden kaba daldırma yöntemi şart.
3. Suyunu iyice süzün. Süzgeçte 10 dakika bekletin, ardından temiz bir mutfak beziyle hafifçe kurulayın. Bu adımı atlarsanız salata tabakta sulanır.
4. Sarımsaklı yoğurdu hazırlayın. Sarımsağı rendeleyin ya da bir tutam tuzla havanda ezin, yoğurtla karıştırın. Yoğurt çok katıysa bir kaşık soğuk su ekleyip akışkan hâle getirin.
5. Birleştirin. Yeşillikleri geniş bir servis kabına alın. Yoğurdu üzerine gezdirin ve hafif hareketlerle karıştırın. Bastırarak karıştırmayın; yapraklar ezilirse su bırakır.
6. Tuz ve asidi en sona bırakın. Tuzu, limon suyunu ve zeytinyağını servisten hemen önce ekleyin. Nedeni basit: tuz da limon da hücrelerden su çeker.
7. Süsleyin ve servis edin. Üzerine kuru nane, iri kıyılmış ceviz ya da birkaç dilim domates koyun. Soğuk servis edin.

Yoğurtsuz hâli olur mu?

Olur, hatta bazı sofralarda yoğurtsuzu tercih edilir. O zaman semizotuna ince yarım ay doğranmış soğan, küp domates, zeytinyağı, limon ve tuz eklersiniz. Nar ekşisi de çok yakışır. Bu versiyon zeytinyağlılarla, mercimekli yemeklerle ve ızgara etle yan yana durabilir.

Neyin yanında yenir?

Sık yapılan hatalar

• Yeterince yıkamamak. En sık şikâyet "dişime kum geldi" olur. Daldırma yöntemiyle üç kez yıkamak bu sorunu bitirir.
• Islak yeşillikle salata kurmak. Su, yoğurdu sulandırır ve tat dağılır. Kurulama adımını atlamayın.
• Tuzu erken atmak. Yarım saat önce tuzlanan semizotu salatası tabakta çorbaya döner.
• Kalın sapları kullanmak. Lifli ve sert kalır, çiğnerken rahatsız eder. Elle kolay kopmayan yeri atın.
• Yeşilliği çok ince kıymak. Semizotu bıçak istemez; koparılan dallar zaten lokma boyundadır. Kıyınca hem su verir hem görüntüsü dağılır.
• Fazla sarımsak. Semizotunun kendi tatlı tadı vardır, bir dişten fazlası bu tadı bastırır.
• Önceden hazırlayıp buzdolabında bekletmek. Yeşilliği yıkayıp kurulayıp buzdolabında bekletebilirsiniz, ama yoğurt ve limonu servisten en fazla 10 dakika önce ekleyin.

Kalanı ne yapayım?

Ertesi güne kalan yoğurtlu salata sulanır, salata olarak eski tadını vermez. Ama süzüp bir tavada zeytinyağıyla soteleyip üzerine yumurta kırarsanız güzel bir kahvaltı tabağı olur. Semizotu pişince de lezzetini korur; sebze yemekleri ve tavada pişen yemekler bölümündeki mantıkla soğanla kavurup pirinç veya bulgur ekleyerek sıcak yemeğe de dönüştürebilirsiniz.

Özet

Semizotunu elle ayıklayın, kaba daldırarak üç kez yıkayın, iyice kurulayın. Sarımsa